„System JOW sprawia, że posłowie 2 razy (!) bardziej starają się o kontakt z wyborcami i w tym celu są gotowi pokonać deszcz, śnieg, upały i arktyczne mrozy oraz bezkres kanadyjskiej tajgi, australijskich pustyń i amerykańskiej prerii”.

Wykładowca Uniwersytetu Harvarda, profesor P. Norris, w swej pracy: „Electoral Engineering: Voting Rules and Political Behavior” 2004 New York: Cambridge University, http://www.olemiss.edu/courses/pol628/norris04.pdf przywołała wyniki badań nad częstotliwością kontaktów posłów z wyborcami w poszczególnych systemach wyborczych opublikowane w pracy „Comparative Study of Electoral Systems”, 1996-2002.

Obrazowo upraszczając – wyniki badań wskazują, iż system JOW sprawia, że posłowie 2 razy (!) bardziej starają się o kontakt z wyborcami i w tym celu są gotowi pokonać deszcz, śnieg, upały i arktyczne mrozy oraz bezkres kanadyjskiej tajgi, australijskich pustyń i amerykańskiej prerii.

Zgodnie z badaniami w przypadku krajów z systemem Jednomandatowych Okręgów Wyborczych dwa razy większy odsetek wyborców miał kontakt z posłami w okresie 1 roku, aniżeli w przypadku krajów z systemem proporcjonalnym z partyjnymi listami otwartymi stosowanymi m.in. w Polsce. Średnia dla krajów JOW to 16%, zaś dla krajów z systemem proporcjonalnym z partyjnymi listami otwartymi to 9%. Przykładowo w Kanadzie 22%, w Australii 16%, w Wielkiej Brytanii 13%, w USA 12%, a w Polsce tylko 6%.

Ustaleń tych dokonano na podstawie ankiet, gdzie wyborcom zadawano pytanie: „Czy w ciągu ostatnich 12 miesięcy miał Pan jakikolwiek kontakt z jakimkolwiek posłem (kongresmenem itp.) w jakikolwiek sposób?”. Wyniki tych badań podaje prof. Norris w tabeli na stronie 238, którą można przetłumaczyć następująco:

 

Kraj odsetek wyborców, którzy mieli kontakt z posłem system wyborczy struktura głosu
(sposób oddawania głosu przez wyborcę)
Islandia 31 proporcjonalny lista zamknięta
Izrael 16 proporcjonalny lista zamknięta
Norwegia 15 proporcjonalny lista zamknięta
Rumunia 7 proporcjonalny lista zamknięta
Portugalia 6 proporcjonalny lista zamknięta
Holandia 5 proporcjonalny lista zamknięta
Hiszpania 3 proporcjonalny lista zamknięta
Przeciętna dla systemów proporcjonalnych z partyjnymi listami zamkniętymi 8
       
Dania 20 proporcjonalny lista otwarta
Szwajcaria 20 proporcjonalny lista otwarta
Chile 12 proporcjonalny lista otwarta
Szwecja 11 proporcjonalny lista otwarta
Peru 9 proporcjonalny lista otwarta
Czechy 8 proporcjonalny lista otwarta
Polska 6 proporcjonalny lista otwarta
Przeciętna dla systemów proporcjonalnych z partyjnymi listami otwartymi 9
       
Nowa Zelandia 24 mieszany podwójny głos
Tajlandia 17 mieszany podwójny głos
Korea Południowa 16 mieszany podwójny głos
Litwa 15 mieszany podwójny głos
Niemcy 11 mieszany podwójny głos
Meksyk 10 mieszany podwójny głos
Japonia 8 mieszany podwójny głos
Tajwan 8 mieszany podwójny głos
Ukraina 8 mieszany podwójny głos
Węgry 7 mieszany podwójny głos
Rosja 3 Mieszany Podwójny głos
Przeciętna dla systemu mieszanego 10
       
Kanada 22 JOW w FPTP głosowanie na osobę
Australia 16 JOW w AV głosowanie na osobę
Wielka Brytania 13 JOW w FPTP głosowanie na osobę
USA 12 JOW w FPTP głosowanie na osobę
Białoruś 9 JOW w FPTP głosowanie na osobę
Przeciętna dla systemu JOW 16
       
Przeciętna dla wszystkich systemów wyborczych 12

 

Objaśnienia skrótów:

Lista zamknięta – system proporcjonalny w którym kandydatom z poszczególnych list mandaty są przydzielane zgodnie z ich kolejnością na liście wyborczej.

Lista zamknięta – system proporcjonalny w którym kandydatom z poszczególnych list mandaty są przydzielane zgodnie ilością głosów oddanych na nich przez wyborców.

Podwójny głos – wyborca może oddać dwa głosy: jeden na konkretną osobę kandydującą w segmencie parlamentu wyłanianym z Jednomandatowych Okręgów Wyborczych, zaś drugi na listę partyjną w drugim segmencie parlamentu wyłanianym w systemie proporcjonalnym

Powyższe statystyki wskazują również, iż system mieszany praktycznie nie różni się od systemów proporcjonalnych – przeciętny kontakt z posłem wynosi tam zaledwie 10% wobec 9% przy systemie proporcjonalnym partyjnych list otwartych.

Powyższą tabelę przywołuje również Wojciech Sokół w książce „Geneza i ewolucja systemów wyborczych w państwach Europy Środkowej i Wschodniej”, Lublin 2007, gdzie autor przywołuje (na s. 99-102) również inne badania, np. badania Bowler, S. i Farrell, D. M. opublikowane w „Legislator Shirking and Voter Monitoring: Impacts of European Parliament Electoral Systems upon Legislator-Voter Relationships” 1993, gdzie autorzy korzystając z faktu, iż do lat 90. posłowie Europarlamentu byli wybierani w różnych systemach wyborczych (np. brytyjscy posłowie byli wybierani w systemie JOW; obecnie posłowie z wszystkich krajów są wybierania w systemie proporcjonalnym list partyjnych lub STV) wskazali, iż posłowie wybierani w JOW mają tendencję do regularnego kontaktu z poszczególnymi wyborcami, a posłowie wybierani w systemie proporcjonalnym mają większą skłonność do bliższych relacji z interesami zorganizowanymi.

 

 

Dyskusja - 4 Komentarzy
  1. Mitnaged

    09. Sie 2015,  godz. 18:32

    Tylko że ta korelacja wcale nie musi wynikać z systemu wyborczego, bo przy obu systemach widać ogromne rozpiętości w zakresie samego kontaktu. Jeśli idzie o JOWY to zdecydowana większość (za wyjątkiem Białorusi) to kraje z Anglosaskiego kręgu kulturowego o dość ugruntowanej kulturze demokratycznej. I jest ich zdecydowanie mniej co dodatnie wpływa na średnią. Natomiast po stronie systemu proporcjonalnego wlicza się państwa w których uczciwosć wyborów jest wątpliwa, a sam wybór ograniczony, oraz sporo takich które wywodzą się z byłego bloku sowieckiego gdzie bynajmniej też nie budowano jakiejś kultury politycznej aktywności obywateli, ani odpowiedzialności politycznej przed obywatelami.

    Więc taka generalizacja, że niby JOW-y wpływają dodatnie na aktywność polityków jest mocno na wyrost.
    Wszystkich zresztą deklasuje Islandia z systemem proporcjonalnym zamkniętym, Gdyby zrobić porównanie wśród krajach o stabilnej i pełnej demokracji wynik byłby pewnie porównywalny.

    Odpowiedz

    • Adam

      09. Sie 2015,  godz. 21:43

      Jeśli komuś się bardzo, bardzo nudzi i chce to można zdecydować się na żmudną pracę i przeczytać powyższą angielską pracę wspomnianej badaczki z Harvardu.

      Lektura jest nudna i żmudna, ale okazuje, że ona tez badała te kwestie pod kątem czynników o których Pan mówi i wtedy również okazało się, że JOW wpływa dodatnio na aktywność polityków.

      Też jak się patrzy na powyższą tabelę to wspomniana Białoruś okazuje się nagle prawie prymusem w całej Europie środkowej i Wschodniej i to pomimo, że wydawałoby się że akurat Białoruś powinna być na szarym końcu bo: 1) tylko 1-2 wybory przed badaniami około 2000 r., które to wybory pewnie nie były jeszcze do końca rzetelne i uczciwe, 2) miała historycznie bardzo małe tradycje demokratyczne – mniejsze niż Europa Środkowa. Ale okazuje się, że pomimo to Białoruś nie jest o dziwo na szarym końcu.

      W Europie wschodniej wyprzedza ją jedynie Litwa. Przy czym na Litwie też są JOW-y w wersji mieszanej. Ponadto wreszcie Litwa to bardzo maluteńki obszarowo i ludnościowo kraj, gdzie do wyborcy jest blisko i jest ich niewielu do odwiedzenia w okręgu wyborczym.

      A Islandia to już w ogóle maluteńki kraj z 300 tyś mieszkańców czyli coś mniejszego niż Lublin.

      Odpowiedz

  2. Kmicic

    05. Lip 2015,  godz. 17:52

    Jeżeli ktoś chce przeanalizować powyższą tabelę na tle bardziej szczegółowych danych takich jak ogólna liczba wyborców w danym kraju, liczba wyborców przypadająca na 1-posła, ogólna ilość posłów, ilość posłów wybranych z JOW i z systemu proporcjonalnego, długość kadencji parlamentu itp. to dane te są zebrane w tabeli w Publikacji P. Norris „Ballot Structures & Legislative Behavior” str 14 – link: http://www.hks.harvard.edu/fs/pnorris/Acrobat/Miami%20Norris.pdf

    Odpowiedz

    • bisnetus

      05. Lip 2015,  godz. 23:20

      Bardzo dobry wpis i bardzo dobre źródła. A ten diagram z podziałem systemów wyborczych na świecie powinien być przetłumaczony i prezentowany w polskich dyskusjach.

      Odpowiedz

Skomentuj